.st0{fill:#FFFFFF;}

Vitamine A – Wat, Bronnen, Hoeveel, Goed voor Acne?

Auteur: Chesney
Publicatie: 12/06/2023
Laatste update: 03/07/2023

Vitamine A, een essentiële voedingsstof voor vele aspecten van onze gezondheid, heeft een fascinerend scala aan functies, van het ondersteunen van de gezondheid van onze ogen tot het versterken van ons immuunsysteem.

In vergelijking met Vitamine C en Vitamine D, is Vitamine A een minder besproken onderwerp binnen de vitamines. Nochtans is het broodnodig om gezond te blijven en kan een tekort tot ernstige gevolgen leiden.


Wat is Vitamine A?

wat is vitamine a

Vitamine A is een vetoplosbare vitamine die een belangrijke rol speelt in verschillende functies van het lichaam. Het is essentieel voor de gezondheid van de huid en de slijmvliezen, voor het immuunsysteem, en voor de gezondheid van de ogen, vooral het nachtzicht.

Er zijn twee verschillende soorten vitamine A, afhankelijk van de voedselbron.


Pre-vitamine A of Bètacaroteen

Pre-vitamine A, of bètacaroteen, wordt gevonden in plantaardige producten zoals fruit en groenten. Het lichaam kan bètacaroteen omzetten in de actieve vorm van vitamine A.

 

Retinol

Retinol is de actieve vorm van vitamine A en wordt gevonden in dierlijke producten, zoals lever, vis en melkproducten.


Waar is Vitamine A goed voor?

waar is vitamine a goed voor

Vitamine A speelt een essentiële rol in een reeks van fysiologische functies, waaronder:

  1. Gezondheid van de ogen: Vitamine A is cruciaal voor het behoud van een goede gezichtsscherpte. Het is een component van het eiwit rhodopsine, dat het oog helpt licht op te vangen. Bovendien helpt het om het oog te beschermen tegen een aandoening genaamd xeroftalmie, die droge ogen kan veroorzaken en uiteindelijk tot blindheid kan leiden.

  2. Immuunsysteem: Vitamine A ondersteunt het immuunsysteem door bij te dragen aan de gezondheid en functionaliteit van zowel de aangeboren (de eerste verdedigingslinie) als de adaptieve (specifieke, langer durende) immuunresponsen.

  3. Celgroei: Vitamine A is essentieel voor de groei en specialisatie van vrijwel alle cellen in het menselijk lichaam. Dit omvat huidcellen, cellen in het luchtwegsysteem, de blaas, het spijsverteringskanaal en cellen in ons beenmerg waar bloedcellen worden gemaakt.

  4. Huidgezondheid: Vitamine A kan helpen bij de behandeling van verschillende huidaandoeningen. In de vorm van retinoïden, wordt het vaak gebruikt om acne en andere huidaandoeningen te behandelen.

  5. Voortplanting en ontwikkeling: Vitamine A is cruciaal voor de reproductieve processen, waaronder de normale vorming van sperma bij mannen en de normale menstruele cyclus bij vrouwen. Daarnaast is het essentieel voor de ontwikkeling van een gezonde baby tijdens de zwangerschap.


Hoeveel Vitamine A per dag heb je nodig?

Hoeveel Vitamine A je per dag nodig hebt is afhankelijk van leeftijd en geslacht. Daarnaast hebben zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven ook meer vitamine A nodig.

In de tabel hieronder vind je een overzicht van de aanbevolen dagelijkse hoeveel in mcg:

Leeftijd/Geslacht

ADH

Zuigelingen 0 - 6 maanden

400 mcg

Zuigelingen 7 - 12 maanden

500 mcg

Kind 1 - 3 jaar

300 mcg

Kind 4 - 8 jaar

400 mcg

Kind 9 - 13 jaar

600 mcg

Mannen 14 jaar en ouder

900 mcg

Vrouwen 14 jaar en ouder

700 mcg

Zwangere vrouwen

770 mcg

Borstvoeding gevende vrouwen

1300 mcg


Waar zit vitamine A in?

Vitamine A wordt gevonden in zowel dierlijke als plantaardige voedselbronnen. In dierlijke producten komt het voor als retinol en is voornamelijk te vinden in voedingsmiddelen zoals lever, vette vis zoals zalm en makreel, kaas, en eieren. Zuivelproducten zoals melk en boter zijn vaak verrijkt met vitamine A.

In plantaardige voedingsmiddelen komt vitamine A voor als bètacaroteen, een antioxidant die het lichaam kan omzetten in vitamine A. Bètacaroteen wordt aangetroffen in felgekleurde groenten en fruit, zoals wortels, zoete aardappelen, spinazie, boerenkool, en mango's.


Hoe herken je een vitamine A tekort?

vitamine a tekort

Een tekort aan vitamine A kan verschillende symptomen veroorzaken. Het kan leiden tot problemen met het gezichtsvermogen, zoals nachtblindheid (moeilijkheden met zien in het donker) en in ernstige gevallen tot xeroftalmie, een aandoening die het hoornvlies van het oog droog maakt en uiteindelijk tot blindheid kan leiden.

Daarnaast kan een vitamine A-tekort de huid droog en schilferig maken en de weerstand verminderen, waardoor je vatbaarder wordt voor infecties. Ook kan het bij kinderen groeiachterstand veroorzaken. Zo'n tekort is echter zeldzaam in ontwikkelde landen, maar komt vaker voor in landen waar ondervoeding een probleem is.


Kun je teveel vitamine A innemen?

Ja, het is mogelijk om te veel vitamine A in te nemen, vooral omdat het een vetoplosbare vitamine is die in het lichaam wordt opgeslagen.

Te veel vitamine A innemen kan leiden tot hypervitaminose A, een toestand die symptomen kan veroorzaken zoals duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, huidirritatie, gewrichtspijn, en in ernstige gevallen, haarverlies, verwardheid, leverbeschadiging en zelfs botverlies.

Bij zwangere vrouwen kan een teveel aan vitamine A schadelijk zijn voor de baby.


Wie heeft extra vitamine A nodig?

In het algemeen kunnen de meeste mensen voldoende vitamine A krijgen door een gebalanceerd dieet dat zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen bevat. Er zijn echter bepaalde groepen mensen die mogelijk extra vitamine A nodig hebben. Dit kan dan in de vorm van vitamine A supplementen:

  1. Mensen met malabsorptiestoornissen: Aandoeningen zoals coeliakie, de ziekte van Crohn, cystische fibrose of chirurgische ingrepen aan het maag-darmkanaal kunnen de absorptie van vitamine A en andere vetoplosbare vitaminen belemmeren. Deze mensen hebben mogelijk extra vitamine A nodig.
  2. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven: Deze vrouwen hebben een hogere behoefte aan vitamine A om de groei en ontwikkeling van hun baby te ondersteunen. Echter, het is belangrijk op te merken dat teveel vitamine A schadelijk kan zijn voor de foetus, dus het is cruciaal om dit met een gezondheidsprofessional te bespreken.
  3. Mensen met bepaalde huidaandoeningen: Artsen kunnen retinoïden, een vorm van vitamine A, voorschrijven aan mensen met bepaalde huidaandoeningen zoals acne of psoriasis.


Is Retinol vitamine A?

Ja, retinol is een vorm van vitamine A. Het is een type retinoïde, wat de term is voor chemische verbindingen die verwant zijn aan vitamine A. Retinol is een van de meest actieve, of "voorgevormde", typen vitamine A en komt voor in dierlijke voedingsbronnen zoals vis, lever, en zuivelproducten.

Retinol wordt vaak gebruikt in huidverzorgingsproducten vanwege de bewezen effecten op huidcellen. Het kan de aanmaak van nieuwe huidcellen bevorderen en de productie van collageen stimuleren, wat kan helpen om tekenen van huidveroudering te verminderen.

In het lichaam kan retinol ook worden omgezet in retinal en retinoïnezuur, die andere belangrijke functies vervullen, zoals het ondersteunen van gezichtsvermogen en het reguleren van genexpressie.


Is Vitamine A goed voor acne en littekens?

Ja, vitamine A, vooral in de vorm van retinoïden, wordt vaak gebruikt bij de behandeling van acne en kan ook helpen bij het verminderen van het uiterlijk van acne-littekens.

Retinoïden, zoals tretinoïne en adapaleen, zijn derivaten van vitamine A en zijn veelgebruikte topische behandelingen voor acne. Ze werken door de celvernieuwing van de huid te versnellen, wat kan helpen om verstopte poriën te voorkomen, een van de belangrijkste oorzaken van acne. Bovendien hebben ze ontstekingsremmende eigenschappen die kunnen helpen bij het verminderen van de ontsteking die gepaard gaat met acne.

Wat betreft littekens, kunnen retinoïden ook nuttig zijn omdat ze de productie van collageen stimuleren, een eiwit dat belangrijk is voor de structuur en het herstel van de huid. Door het bevorderen van de aanmaak van nieuw huidweefsel kunnen ze helpen het uiterlijk van acne-littekens te verminderen.

Het is belangrijk op te merken dat retinoïden krachtige stoffen zijn en bijwerkingen kunnen veroorzaken zoals droogheid, roodheid, en irritatie, vooral bij het begin van de behandeling. Daarnaast is het ook belangrijk om zonnebrandcrème te gebruiken, omdat retinoïden de huid gevoeliger kunnen maken voor de zon.


Promoted product is a Dietary Supplement. This is not a medicine.